کارهای دستی و حجم ها:

1- چسب و سنگ، چسب و رنگ

2- کاج ها، چوب ها، ریشه ها

3- خارو خاشاک، پوست میوه های خشک

4- جعبه ها، مقواها

5- ماسک ها، خمیر کاغذ، نوارهای کاغذی و چسب چوب

6- مجسمه های با گل رس

خوشنویسی:

1- خط تحریری

2- نقاشی خط

3- خط گلزاری

4- خط و رنگ

روش های ذکر شده در تمام پایه ها پیشنهاد می گردد. فقط از لحاظ موضوعی، با نظر مربی و مرتبط با دروس مختلف (علوم، ریاضی، دینی، جغرافی ...) در هر پایه، کار پایانی فرق می کند.

 توضیحی در مورد چند نمونه از کارهای بالا:

خطوط آزاد:

اهداف مورد نظر: تقویت تجسم، تقویت حس زیباشناسی، تقویت ایجاد خطوط، طیف رنگ، هماهنگی چشم و دست

خطوط آزاد و لکه رنگ به نوعی تکمیل کننده هم می باشند با این تفاوت که در لکه رنگ، اشکال رنگ آمیزی شده دورگیری می شود، اما در خطوط آزاد فعالیت به صورت معکوس انجام می شود. در این فعالیت با مداد و پاستل خطوطی بر روی صفحه کشیده (خطوط شکسته و دارای انحنای فراوان) و سپس در خطوط، بخشی از اشیا، آدم ها، حیوانات را می یابند. سپس آنچه را یافته اند با مداد رنگی یا پاستل رنگ آمیزی کرده. بهتر است از رنگ های متضاد برای شکل و رنگ زمینه استفاده کرد.

چاپ:

در چاپ، فرم اثرگذار آن مهم می باشد. چاپ از جمله برنامه های پر هیجان و نشاط آور است. از انواع چاپ گفته شده به چاپ کف دست اشاره می کنیم.

اهداف مورد نظر: پرورش حس زیباشناسی، افزایش و تقویت تجسم، پرورش تفکر، شناخت امکانات جدید.

بخشی از انواع فرم های موجود در کف دست که می تواند به عنوان مهر استفاده شود، با گواش آغشته می کنیم:

1- تمام کف دست درحالیکه انگشتان کاملا از هم باز شده اند.

2- تمام کف دست درحالیکه انگشتان کاملا به هم چسبیده باشند.

3- تمام کف دست درحالیکه انگشتان جمع شده اند و تنها نوک انگشتان با سطح کاغذ تماس داشته باشند.

4- تمام کف دست درحالیکه انگشتان نمی توانند با سطح کاغذ تماس داشته باشند.

5- تمام کف دست درحالیکه یکی از انگشتان با سطح کاغذ تماس داشته باشد.

6- تمام کف دست درحالیکه فقط انگشت شست و انگشت کوچک با سطح کاغذ تماس داشته باشد.

7- تنها سینه دست با سطح کاغذ تماس داشته باشد.

لکه رنگ با پاستل های مانده (آب شده):

اهداف مورد نظر: تحریک حس کنجکاوی و سوال برانگیزی، تقویت قوه تجسم، ترکیب رنگ، تقویت خوب دیدن

مانند لکه رنگ با گواش، پاستل ها را روی یک طرف کاغذ تا شده ی باز شده ریز کرده و در قسمت مشخص روی هم ریخته، کاغذ را روی بخاری با حرارت کم گذاشته تا پاستل ها باز شود. کاغذ را تا زده، فشار داده تا اینکه رنگ ها با هم ترکیب شوند. سریع کاغذ را باز کرده و سپس بچه ها با توجه به شکل های قرینه و به وجود آمده، تصاویر را دور گیری کنند.

حکاکی روی پاستل:

اهداف مورد نظر: تحریک حس کنجکاوی، خوب دیدن، یکنواخت رنگ کردن، شناخت ویژگی های پاستل.

در صفحه ای با رنگ های روشن پاستل، به شکل های انتخابی چارگوش، سه گوش ... لکه هایی ایجاد کرده. سپس روی تمام سطح نقاشی را با رنگ سیاه گواش پوشانده به طوری که تمام نقاشی زیر لایه ای از گواش پنهان شود. بعد از خشک شدن، بچه ها می توانند با ابزاری مثل نوک میخ یا قاشق یا سوزن ته گرد، شکل های مورد نظر با موضوع انتخابی را با خراشیدن ایجاد کنند.

کشف مجدد نقاشی برای بچه ها در این لحظه، سحرانگیز است.

کلاژ کاغذهای رنگی:

اهداف مورد نظر: پرورش حس زیباشناسی، استفاده مناسب و خلاق از ابزار و وسایل، ایجاد پرورش تفکر، آشنایی با موقعیت های جدید، تقویت قوه تجسم.

امکانات فعالیت کلاژ بسیار گسترده است. برخی ابزار، برای بچه ها نتایج جالب و باورنکردنی دارد مانند لفافه های مواد خوراکی از قبیل سلفون های رنگی، کاغذ های براق و آلومینیومی و کاغذ های رنگی آن ها.

در برنامه کلاژ کاغذ های رنگی، کار بر دو پایه استوار است:

1- رنگ ها در کنار هم

2- تأکید بر امکان اجرای فرم های تهیه شده

قبلا باید توجه کنیم کاغذهای رنگی دو نوع هستند:

1-  کاغذهایی که تار وپود آنها رنگی است

2-  کاغذهایی که تار و پود آنها رنگی نیست بلکه یک طرف کاغذ رنگ چاپ شده، اگر این کاغذها را پاره کنیم مغز کاغذ سفید است.

در کلاژ کاغذ از این ویژگی می توان تاثیرهای متفاوتی را در کار مشاهده کرد. پس از اینکه موضوع مورد نظر با توجه به درس پیشنهادی ارائه شد می توانند از کاغذ و مقواهای رنگی کوچک و بزرگ بهره گرفت. برش کاغذ رنگی با دست حس ویژه و خاصی را ایجاد می کند و برای بچه ها تازگی خاص خود را دارد.

در کلاژ موزاییک با کاغذ رنگی از چیدن قطعات کوچک به شکل مربع با دست برای پر کردن سطح طرح می توان استفاده کرد.

نمونه کارهای ذکر شده، بخشی از فعالیت­هایی است که می توان در ساعات هنر انجام داد.

در پایان هر آنچه در ساعات هنری خلق می شود، زاییده ذهن خلاق مربی و آماده کردن ابزار اولیه و فضا توسط او برای دانش آموزان است.

 يوسف زاده-پاسبان