بیماری صرع
لغت اپی
لپسی از اپی لپس به معنی غافلگیرکردن می
آید که اززمان بقراط حکیم مرسوم بوده
است و درآن زمان به اپیلام شهرت داشته است
.از نظر تعریف, صرع اختلال مزمن و طغیان عمل مغزی است که به علت تخلیه الکتریکی
نامتعارف و متناوب نورونهای مغز پیدا می شود و علائم آن حملات ناگهانی و موقت
بیهوشی و تشنج متناوب با فواصل سلامت ظاهری است.در واقع صرع دارای خصایص زیر است:
(*)بیماری
ناگهانی وسریع ظاهر می شود
(*)خودبه
خود قطع می شود.
(*)به
دفعات تکرار می شود و تکرار آن در بیماران متفاوت است.چونصرع دارای علل متفاوتی
است.
(*)اراده
در ظهور آن دخالتی ندارد .
(*)تظاهرات
از دایره شعور بیمار خارج است به طوری که بیمار از بروز ان اطلاعی ندارد.
(*)ممکن
است به وسیله دارو کاملا"کنترل شود و یا تا حدی کنترل شود.
(*)علائم
الکتروانسفالوگرافی اختلال ریتم امواج الکتریکی مغز را نشان می دهد.
از لحاظ
آماری 5/0تا1%افراد جامعه به عارضه صرع مبتلا هستند و امکان ابتلا به صرع برای هر
کس وجود دارد.استعداد تشنجات صرعی به قول مایرگروس یک نوع حالت طبیعی است و جزء
فیزیولوژی انسانی است ولی درجه شدت آن به آستانه تخلیه پذیری مغزی بستگی
دارد.تظاهرات بالینی مربوط به محل ضایعه و طرزانتشار تخلیه نورونی در قشر است
بطوریکه تشنج ممکن است باعث حرکات غیرارادی یا توقف کامل حرکات و یا باعث اختلالات
دراحساس, ادراک و رفتار وبالاخره هوشیاری بشود.بیماری صرع مسری نیست و باعث عقب
ماندگی روانی وذهنی نمی شود اگر چه در عقب ماندگی ذهنی حملات صرعی به وفور دیده می
شود.تمام انواع بیماری صرع ارثی نیست و فرزندان مبتلایان مانند فرزنددیگران ممکن
است مبتلا به صرع بشوند.اگرچه بعضی ها ارث غالب را در بروز صرعهای با منشاء
زیرقشری موثر می دانند.در تشنج منطقه ای پیچیده زمینه ارثی وجود دارد و بیماری
بیشتر در سنین کودکی ونوجوانی شروع می شود و اکثرا"دارای عوارض روانی و
اجتماعی است.این نوع صرع اکثرا"مخفی می ماند تا اینکه یک عامل بروزدهنده
مانند تب شدید ضربه و نظایرآن باعث آشکار شدن بیماری بشود.
بیماران
صرعی شخصیت خاصی ندارند ولی خصوصیاتی مانند سمج بودن نترس بودن, تمایل به لجبازی و
پیله کردن ,بهانه جویی میل به تعرض و تجاوز تمایل به اقدامات غیرمترقبه و تظاهرات
انفجاری, تحول خلق و خو مانند شکستن اشیاء حمله کردن و نظایر آن در این افراد
فراوان دیده می شود.
سن شروع
بیماری از اهمیت خاصی برخوردار است.قبل از شش ماهگی حاکی از ضایعات شدید مغزی به
هر علتی که ایجاد شده است می باشد اگر در جریان تب اتفاق بیافتد حاکی از کم شدن
آستانه مغزی است ودر دوران بلوغ حاکی از اختلالات فیزیولوژیکی ,بیولوژیکی و
هورمونی و یا کمبود آستانه مغزی است.در سنین 35به بالاباید به دنبال
ضایعات عروقی یا تومورال گشت.
1-تشخیص
بیماری:
در
تشخیص بیماری صرع باید به نکات ذیل توجه داشت:
1-تشخیص وجود بیماری2-تشخیص نوع بیماری3-تشخیص علت
بیماری.
پس از
تشخیص موارد فوق مسائلی مانند تحصیل, ازدواج, رانندگی روابط اجتماعی ,
پزشکی قانونی ,فعالیتهای شغلی و بالاخره درمان بیماری مطرح می شود.به دلایل فوق امروزه
بیماری را در زمره بیماریهای اجتماعی به شمار می آورند.
2-انواع
بیماری صرع:
الف –صرع
بزرگ یا صرع تشنجی :
این نوع
بیماری با تشنجات توام با بیهوشی مشخص می شود و در بین عوام به ((حمله غش))مشهور
است . حملات به طور ناگهانی شروع شده و فرد بدون آگاهی به زمین می خورد و سه مرحله
انقباضی , تشنجی و اغماء یکی پس از دیگری اتفاق می افتد.
ب-صرع
کوچک:
این نوع
صرع با سقوط همراه نیست ولی فراموشی که به حالات بیخودی از خود یا ((غیبت))معروف
است علامت اصلی آن است .
در این
نوع حمله کودک ناگهان در حالتی که هست ثابت می ماند,
فعالیت
و حرکت وی متوقف می شود,با رنگ پریده به یک نقطه خیره می شود و یا ممکن است
تکانهای عضلانی مانند چشمک زدن ,پرش دست ها و افتادن قاشق یا چنگال , دست تکاندن
اتفاق افتد و در این حالت بینایی و شنوایی ندارد و بیمار چیزی حس نمی کند.و پس از
گذشت دو تا بیست ثانیه مجددا" فعالیت او ادامه می یابد و شخص از آنچه در این
مدت اتفاق افتاده بی خبر است . و این حالات یادگیری کودک را مختل می سازد و
آموزگاران از برسی دیکته یا بروز حالت غیبت در زمان پاسخ دادن به سئوالات یا
خواندن درس ها می توانند علائم بیماری را در کودک مشاهده کنند.
ج-صرع
روانی حرکتی
صرع
روانی حرکتی یکی از انواع صرع می باشد که همیشه با از دست دادن هوشیاری توام نیست
,گاهی حملات انقباضی از یک طرف شروع و تبدیل به حملات صرع بزرگ می شود.شروع حملات
با اورای بینایی , چشایی ,شنوایی و بویایی وحالت نیمه رویا و یا انجام دادن حرکات
خودکار به منظور معین ولی بدون ارتباط با محیط خارج مثل پلک زدن ,جویدن ,پرتاب
کردن اثاثیه,
دنبال
چیزی گشتن و بدون اراده سرگردان شدن در کوچه و خیابان شروع می شود و شخص نسبت به
ان آگاهی ندارد . این نوع صرع باتغییرات خلقی مانند پرخاشگری , بی قراری شدید
,ناآرامی,حملات انفجاری ,خرابکاری و حتی تجاوزوقتل و سرقت ممکن است همراه
باشد.درکودکان تغییرات خلق و خو به صورت بهانه گیری ,حساسیت ,ناسازگاری در منزل و
مدرسه و به هم ریختن نظم کلاس درس دیده می شود.
فردی که
از کودکی دچار صرع است و در کودکی تغییر حالت خلقی سریعی دارد حالت تهاجم و مردم
آزاری دارد,کودکان همسان را مرتبا"مورد آزار و شکنجه قرار می دهد به همین علت
بیشتر مورد توبیخ و تنبیه والدین قرار میگیرد واین مساله باعث احساس جدایی این
کودکان با کودکان دیگر می شود .
خوشبختانه
با داروهای جدید نه تنها اکثر حملات صرع قابل کنترل است بلکه در درمان علائم روانی
,اخلاقی بیماران اثر بسیاری داشته و سازگاری آنها را بیشتر و ایشان را برای تعلیم
و تربیت آماده میکند.
منابع:
1-عقب ماندگی ذهنی تالیف دکتر ابراهیم هاشمی
انتشارات دانشسرای عالی
2 - بهداشت روانی تالیف دکتر بهروزمیلانی فر
3- روانشناسی
کودکان ونوجوانان استثنایی بهروز میلانی فر
تهيه كننده: معصومه خالق زاده- سهيلا يوسفي